Năm đầu ở trại, mọi thứ đều làm theo cảm tính. Đọc được gì trên mạng thì làm theo, nghe ai nói gì hay hay cũng thử.
Kết quả là mất mấy đàn, và mất luôn một năm mới hiểu ra vài chuyện lẽ ra biết sớm thì đỡ.
- Mở thùng kiểm tra quá nhiều là sai lầm tốn kém nhất
- Mua nhiều tổ ngay lần đầu khi chưa biết chăm
- Thu mật theo ý mình chứ không theo tình trạng đàn
- Không ghi chép nên không biết vì sao đàn hỏng
Mở thùng quá nhiều
Mua tổ về là háo hức. Ngày nào cũng mở ra xem một lần, có hôm hai lần.
Mỗi lần mở là ong phải bịt lại chỗ hở bằng nhựa cây, xáo trộn nhiệt độ bên trong, chúa ngừng đẻ một lúc. Làm liên tục trong nhiều tuần thì đàn không lên nổi.
Bây giờ ở Mora Bee, tổ bình thường mỗi tháng mở một lần là nhiều. Còn lại chỉ đứng nhìn cửa tổ.
Nhìn cửa tổ đọc được gần hết những gì cần biết, mà không làm phiền ai.
Mua nhiều ngay từ đầu
Năm đầu mua một lúc khá nhiều tổ vì thấy giá hời. Chưa biết chăm mà nuôi nhiều thì sai lầm nhân lên đúng bằng số tổ.
Nếu làm lại, sẽ mua hai hoặc ba tổ, nuôi trọn một năm cho qua đủ các mùa, rồi mới tính tiếp.
| Việc | Năm đầu đã làm | Bây giờ làm |
|---|---|---|
| Số tổ bắt đầu | Khá nhiều | Hai tới ba |
| Tần suất mở thùng | Vài lần mỗi tuần | Khoảng một lần mỗi tháng |
| Thu mật | Khi thấy có mật | Cuối tháng 5 đến tháng 10, chừa dự trữ |
| Tách đàn | Thấy đàn đông là tách | Chỉ tách giữa tháng 5 đến tháng 10 |
| Ghi chép | Không ghi | Mỗi tổ một dòng mỗi tháng |
| Chống kiến | Nhớ thì làm | Hằng tuần, cố định |
Thu mật sai lúc
Thấy bọng đầy là lấy, không nghĩ tới chuyện sắp vào tháng 11 đến tháng 4. Lấy xong đàn không còn gì cầm cự, tới tháng 1 đến tháng 3 thì suy và mất đàn.
Bài học là thu mật phải nhìn lịch hoa chứ không nhìn cái bọng. Cuối tháng 5 đến tháng 10 thu là hợp, vì sau đó vẫn còn thời gian để đàn gây lại.
Và không bao giờ lấy hết. Chừa lại phần đáng kể, coi như vốn để đàn sống qua mùa khó.
Trại giữ nguyên tắc mỗi mẻ mật gắn với một mùa hoa cụ thể, không trộn để bán quanh năm.
Không ghi chép nên không học được gì
Đây là cái tiếc nhất. Đàn hỏng mà không biết vì sao, vì không nhớ tháng trước đã làm gì với nó.
Bây giờ mỗi tổ có một dòng: tháng, tình trạng quân, có thu mật không, có tách không, thấy gì bất thường. Ghi mất năm phút mỗi tháng.
Nhờ vậy mà biết được những chuyện không ai nói: khu nào trong vườn luôn kém hơn, tổ nào đã tách thì mùa sau nên để yên, nhận tổ tháng mấy thì tỉ lệ sống cao nhất.
Sổ ghi chép là thứ biến ba năm mò mẫm thành ba năm kinh nghiệm.
Và nó không tốn công như người ta tưởng. Một dòng mỗi tổ mỗi tháng, ghi ngay lúc đứng trước tổ chứ đừng để về nhà mới nhớ lại.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nghe một lời khuyên trên mạng rồi áp ngay cho cả trại
- So sánh đàn của mình với đàn ở vùng khí hậu khác
- Bỏ cuộc sau một mùa thất bại thay vì xem lại mình đã làm gì
Câu hỏi thường gặp
Mất đàn năm đầu có phải chuyện thường không?
Khá thường. Vấn đề là mất rồi có biết vì sao không.
Nên bắt đầu với mấy tổ?
Hai tới ba tổ. Đủ để so sánh giữa các đàn mà không quá sức.
Bao lâu thì gọi là biết nuôi?
Qua trọn một năm, thấy đủ các mùa, mới bắt đầu hiểu nhịp.
Có nên học từ người nuôi ong mật không?
Học được cách quan sát và tính kỷ luật, nhưng kỹ thuật thì phần lớn không áp được.
Ghi chép thế nào cho đỡ mất công?
Một dòng mỗi tổ mỗi tháng là đủ, miễn là ghi đều.