Cùng một mẻ mật, người cất chỗ mát giữ được lâu hơn hẳn người để trên nóc tủ gần bếp.
Ở Đắk Nông thì mát mẻ, mùa khô kéo dài, chênh nhiệt ngày đêm lớn, nên việc cất giữ càng cần để ý.
- Nhiệt độ cao đẩy nhanh quá trình lên men trong mật
- Chỗ mát tối quan trọng hơn tủ lạnh
- Chai đầy gần miệng giữ được lâu hơn chai vơi nửa
- Chia chai nhỏ nếu dùng dần trong nhiều tháng
Nhiệt độ ảnh hưởng thế nào
Mật ong dú luôn có men vi sinh sống trong đó. Ở nhiệt độ mát, men hoạt động chậm, mật đổi vị từ từ.
Nhiệt độ càng cao men càng nhanh. Chai mật để trên nóc tủ gần bếp, hoặc trong xe hơi đậu ngoài nắng, có thể lên men rõ chỉ sau vài tuần.
Điều này không có nghĩa mật hỏng ngay. Nó chỉ chua đậm dần, tới lúc nào đó thì gắt và có mùi men.
| Nơi cất | Giữ được | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chỗ mát trong nhà, tránh nắng | Nhiều tháng | Lựa chọn tốt nhất |
| Tủ bếp gần bếp nấu | Nhanh đổi vị | Nên tránh |
| Ngoài hiên có nắng chiếu | Vài tuần là rõ | Không nên |
| Tủ lạnh ngăn mát | Rất lâu | Mật đặc lại, rót khó |
| Trong xe đậu nắng | Hỏng nhanh | Tuyệt đối tránh |
| Kho hàng khi gửi đi xa | Rủi ro cao | Chọn chuyến nhanh, dặn khách cất ngay |
Chai và cách rót
Chai thuỷ tinh miệng nhỏ tốt hơn chai miệng rộng, vì ít không khí tiếp xúc bề mặt mật.
Rót gần đầy, chừa một khoảng nhỏ thôi. Chai vơi nửa thì phần không khí bên trên đẩy nhanh quá trình biến đổi.
Nếu dùng dần trong nhiều tháng thì chia thành nhiều chai nhỏ, mở tới đâu dùng tới đó.
Nắp phải kín và khô. Nhiều người nhớ tráng chai mà quên nắp.
Với người bán
Chú ý khâu trưng bày. Chai để trên kệ có đèn chiếu hoặc gần cửa kính nắng chiếu vào sẽ xuống nhanh, dù nhìn thì đẹp.
Khi gửi hàng đi xa, nhắc khách cất chỗ mát ngay khi nhận. Nhiều chai hỏng là do nằm trong kho hàng nóng vài ngày.
Ghi ngày thu lên nhãn. Khách biết chai đã bao lâu thì tự hiểu vì sao vị khác lúc mới mua.
Ở Mora Bee, khách được dặn cất chỗ mát và tránh nắng ngay khi nhận hàng.
Dấu hiệu nên bỏ
Mở nắp nghe xì mạnh, mật trào lên. Mùi cồn rõ như rượu nhẹ. Vị gắt cổ, mất hẳn hậu ngọt.
Ba dấu hiệu đó cùng lúc thì mật đã lên men quá đà, không nên dùng và tuyệt đối không nên bán.
Còn nếu chỉ chua đậm hơn lúc mới mà vẫn thơm, vẫn có hậu ngọt, thì bình thường. Mật ong dú vốn thay đổi theo thời gian, đó không phải hỏng.
Nếu cả mẻ cùng bị thì nên xem lại khâu thu và đóng chai chứ đừng đổ lỗi cho từng chai.
Cũng nên phân biệt hai loại bọt. Bọt li ti nổi lên rồi tan trong vài phút là khí thoát ra tự nhiên, không sao. Bọt dày đặc, nổi thành lớp và ngày càng nhiều thì mới là dấu hiệu men đang hoạt động mạnh.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Để chai mật trên nóc tủ lạnh hoặc gần bếp
- Rót vào chai lớn rồi mở ra mở vào suốt nhiều tháng
- Trưng bày chai mật dưới đèn chiếu hoặc chỗ có nắng
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú để được bao lâu?
Cất đúng cách thì nhiều tháng tới hơn một năm, chỉ là vị chua đậm dần.
Có nên để tủ lạnh không?
Không bắt buộc. Nếu để thì cứ để hẳn, đừng lấy ra vào liên tục.
Mật đặc lại trong tủ lạnh có sao không?
Không sao, để ra ngoài một lúc là trở lại bình thường. Đừng hâm nóng.
Gửi mật đi xa mùa nắng có sao không?
Nên đóng gói chống vỡ, chọn chuyến nhanh và dặn người nhận cất chỗ mát ngay.
Cả mẻ cùng sủi bọt thì sao?
Xem lại khâu thu và đóng chai: có thể thu lúc mật còn non hoặc chai chưa khô hẳn.