Ong dú không có tầng sáp để quay ly tâm như ong mật. Mật nằm trong những bọng sáp riêng lẻ, nên cách lấy cũng khác hẳn.
Dụng cụ không cần đắt, nhưng phải sạch và khô. Đây là chỗ quyết định mật để được bao lâu.
- Bộ dụng cụ tối thiểu rất đơn giản và rẻ
- Sạch và khô quan trọng hơn đắt tiền
- Làm trong bóng mát, tránh nắng trực tiếp
- Chuẩn bị đủ trước khi mở thùng
Bộ dụng cụ tối thiểu
Dao hoặc thìa nhỏ để tách bọng mật khỏi phần còn lại.
Ống hút hoặc xi lanh sạch để hút mật ra khỏi bọng, hoặc chỉ cần chắt nếu bọng lớn.
Rây lưới mịn bằng inox để lọc.
Bình hoặc tô hứng, phải khô hoàn toàn.
Khăn sạch và nước sạch để lau tay giữa các thao tác.
Tất cả nên rửa và phơi khô từ hôm trước, không rửa ngay lúc sắp dùng.
Thêm một thứ đáng có: một cái khay hoặc mâm sạch để đặt bọng mật vừa tách ra. Đặt trực tiếp lên bàn hay lên đất thì bọng dính bụi, mà rửa lại thì mật loãng đi.
| Dụng cụ | Dùng để | Lưu ý |
|---|---|---|
| Dao hoặc thìa nhỏ | Tách bọng mật | Inox, dễ rửa |
| Ống hút, xi lanh | Hút mật khỏi bọng | Phải khô hẳn |
| Rây lưới mịn | Lọc vụn sáp và xác ong | Mắt vừa, giữ phấn mịn lọt qua |
| Bình hứng | Chứa mật thô | Khô tuyệt đối |
| Chai đựng | Đóng thành phẩm | Phơi khô cả chai lẫn nắp |
| Khăn sạch | Lau tay, lau miệng bình | Không dùng khăn ẩm |
Vì sao khô quan trọng hơn cả
Mật ong dú vốn có men vi sinh sống trong đó, và hàm lượng nước sẵn đã cao hơn mật ong thường.
Thêm vài giọt nước từ dụng cụ hoặc chai là đủ đẩy nhanh quá trình lên men. Vài tuần sau chai đó sủi bọt trong khi cả mẻ vẫn bình thường.
Chai rửa xong tráng nước sôi rồi úp cho ráo, nhìn thì khô nhưng trong cổ chai vẫn còn hơi nước đọng.
Cách chắc là úp chỗ thoáng cả ngày, hoặc phơi nắng cho khô hẳn rồi để nguội mới rót. Nắp cũng phải khô, nhiều người nhớ chai mà quên nắp.
Giữ vệ sinh trong lúc thu
Làm trong bóng mát, tránh nắng chiếu trực tiếp vào mật.
Tránh gió bụi. Nếu làm ngoài trời thì che chắn, hoặc mang bọng mật vào nhà rồi mới xử lý.
Không để mật thô tiếp xúc lâu với không khí. Lấy ra hôm nào lọc hôm đó.
Rửa tay và lau khô giữa các thao tác. Nếu thu nhiều tổ thì rửa dụng cụ giữa các tổ, nhất là khi có tổ nghi có vấn đề.
Ở Mora Bee, dụng cụ được chuẩn bị và phơi khô từ hôm trước, để hôm thu chỉ việc làm.
Không cần thiết bị đắt tiền
Nhiều người mới nghĩ phải mua máy móc mới thu được. Thực ra với ong dú thì không.
Sản lượng vốn ít, cấu trúc tổ lại là bọng riêng lẻ, nên thao tác thủ công vừa đủ và còn sạch hơn.
Máy hút chuyên dụng có ích khi quy mô lớn, nhưng phải vệ sinh kỹ hơn nhiều.
Với quy mô vài chục tổ, bộ dụng cụ thủ công là đủ và dễ giữ sạch nhất.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Rửa dụng cụ ngay trước khi dùng, chưa kịp khô
- Thu mật ngoài nắng cho dễ nhìn
- Nhớ tráng chai mà quên tráng và phơi khô nắp
Câu hỏi thường gặp
Có cần máy hút mật không?
Với quy mô nhỏ thì không. Thao tác thủ công vừa đủ và dễ giữ sạch hơn.
Rây lưới nên chọn loại nào?
Lưới inox mắt mịn, đủ giữ vụn sáp mà cho phấn mịn lọt qua.
Có nên rửa dụng cụ bằng nước nóng không?
Được, nhưng phải phơi khô hoàn toàn trước khi dùng.
Thu nhiều tổ thì có cần rửa dụng cụ giữa các tổ không?
Nên, nhất là khi có tổ nghi có vấn đề.
Ở Mora Bee chuẩn bị dụng cụ thế nào?
Rửa và phơi khô từ hôm trước, hôm thu chỉ việc làm.