Cùng một bán kính vài trăm mét, nhưng đặt tổ ở giữa rẫy và đặt ở bìa rừng cho ra hai kết quả rất khác.
Khác ở chỗ trong vòng tròn đó có gì, và nguồn hoa đổi theo mùa ra sao.
Rẫy cà phê, điều, tiêu cho lượng hoa rất lớn trong đợt nở, nhưng trước và sau đó gần như không còn gì.
Đàn đặt giữa rẫy vì vậy lên rất nhanh vào mùa hoa rồi chững lại hàng tháng trời. Người mới hay hiểu nhầm là đàn bệnh.
Rẫy cũng là nơi có lịch phun thuốc dày, thường trùng đúng giai đoạn nuôi quả.
Rừng và đất tái sinh có nhiều loài cây bụi, dây leo, cỏ dại nở lệch nhau nên gần như tháng nào cũng có thứ nở.
Đàn ở đây ít khi bùng lên nhưng cũng ít khi đói. Với người nuôi lâu dài, kiểu nguồn này đáng giá hơn.
| Chỗ đặt | Mùa mạnh | Mùa yếu | Rủi ro chính |
|---|---|---|---|
| Giữa rẫy | Đợt hoa rẫy nở | Nhiều tháng sau đó | Thuốc bảo vệ thực vật |
| Bìa rừng | Đều quanh năm | Ít có mùa quá yếu | Xa nhà, khó trông |
| Rẫy sát bìa rừng | Cả hai nguồn | Ngắn | Cân bằng nhất |
| Giữa rừng sâu | Tuỳ tán rừng | Khi tán quá kín | Ít nắng, ẩm cao |
Vị trí tốt nhất trong vùng rẫy — rừng thường là dải chuyển tiếp: tổ đặt ở mép rẫy, cách bìa rừng vài trăm mét.
Khi đó vòng tròn kiếm ăn phủ được cả hoa rẫy lúc rộ lẫn cây rừng lúc rẫy hết hoa. Đàn không bùng bằng đặt giữa rẫy nhưng ổn định hơn nhiều qua cả năm.
Thêm một cái lợi: cách xa tâm rẫy vài trăm mét cũng là cách xa chỗ phun thuốc nặng nhất.
Tốt trong đợt hoa nở, nhưng sau đó là nhiều tháng nguồn trống và rủi ro thuốc cao.
Nguồn mỏng nhưng đều quanh năm, đàn ít khi đói. Hợp với nuôi lâu dài.
Mép rẫy cách bìa rừng vài trăm mét, hứng được cả hai nguồn.
Tán quá kín thì thiếu nắng và ẩm cao, đàn khó lên. Nên chọn chỗ thoáng ở bìa.
Ít nhất trọn một năm, để thấy cả mùa mạnh lẫn mùa trống.
Biết trước tháng nào có hoa, tháng nào trống thì mọi việc khác đều dễ hơn. Lịch mà Mora Bee dùng để sắp công việc cả năm.
Đàn đang mạnh tự nhiên chững lại, đó là quãng thiếu hoa chứ không phải bệnh. Dấu hiệu nhận biết sớm và cách chuẩn bị từ mùa trước.
Trồng có chủ đích một lần thì bền hơn là cho ăn bổ sung nhiều lần. Nguyên tắc chọn cây và cách bố trí đang dùng ở Mora Bee.
Trời nắng mà ong ra vào thưa là dấu hiệu sớm nhất của quãng thiếu ăn. Cách phân biệt với mấy nguyên nhân khác cũng gây ra biểu hiện tương tự.
Lớp cỏ dại ai cũng muốn dọn lại là thứ nuôi đàn suốt những tháng không có gì khác. Cách giữ có chọn lọc mà vườn trông vẫn gọn.
Mùa mưa nhiều hoa nhưng ong không ra được thì cũng vô ích. Cách đàn xoay xở qua những đợt mưa dầm và khi nào thì thật sự cần lo.
Thương hiệu ong dú vùng cao Mora Bee tại Tà Đùng. Câu chuyện nuôi ong ven rừng, cách trại vận hành ở nơi xa trung tâm, và triết lý nuôi thuận tự nhiên.