Kê thùng trên đất dốc vùng cao

Kê thùng nghe đơn giản nhưng là chỗ quyết định ba thứ cùng lúc: kiến có lên được không, hơi ẩm có bốc vào không, và gió mưa có làm đổ không.

Làm đúng một lần thì dùng nhiều năm. Làm ẩu thì mỗi mùa mưa lại lo.

Cao bao nhiêu

Ở Mora Bee, mức đang dùng là khoảng một mét trên đất dốc.

Con số này tính theo hai thứ: mực nước cao nhất từng thấy nếu vườn có ngập, và độ ẩm bốc lên từ mặt đất.

Thấp quá thì hơi ẩm từ nền bốc vào thùng, sáp mềm, phấn dự trữ mốc. Cao quá thì thao tác bất tiện và thùng dễ lật hơn khi gió mạnh.

Ở Đắk Nông thì đêm lạnh mùa khô làm đàn ra muộn về sớm, giờ kiếm ăn ngắn lại, nên chiều cao phải tính thêm yếu tố đó.

Chân kê bằng gì

Vật liệu quyết định độ bền và khả năng chống kiến.

Bát chống kiến và giới hạn của nó

Bát nước hoặc vòng mỡ ở đầu trụ là biện pháp hiệu quả nhất, nhưng chỉ khi kiến không có đường nào khác.

Một cành lá chạm nắp thùng, một dây phơi vắt ngang, cỏ mọc cao chạm đáy thùng — mỗi thứ đó đều là một cây cầu.

Ở Mora Bee từng mất đàn dù chân ngâm nước đầy đủ, chỉ vì một dây leo từ hàng rào sang. Sau lần đó việc phát quang quanh tổ thành nếp làm hằng tháng.

Bát nước phải thay mỗi tuần để không sinh lăng quăng. Mùa mưa có thể dùng dầu ăn cũ thay nước.

Chống đổ

Đây là chỗ nhiều người chủ quan vì mùa khô đất cứng, thùng rất vững.

Mưa liên tục mấy ngày làm đất mềm, chân lún không đều, gặp gió giật là đổ. Thùng đổ thì bọng mật vỡ, mật chảy ngập ấu trùng, đàn thường mất.

Cách phòng: chân có đế rộng hoặc móng, không cắm thẳng xuống đất mềm. Cố định thùng với giá bằng dây rút hoặc thanh chặn.

Trước mùa mưa, đi một lượt lay thử từng thùng. Cái nào lung lay thì gia cố ngay. Mất một buổi, đổi lại là không mất đàn.

Một chi tiết nhỏ hay bị quên: chỗ tiếp xúc giữa thùng và giá đỡ nên có miếng lót hoặc khoảng hở để nước không đọng lại. Nước đọng ở đáy thùng làm gỗ mục từ dưới lên, mà nhìn từ ngoài thì không thấy cho tới khi đáy mềm hẳn.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Cắm chân thẳng xuống đất rồi yên tâm vì mùa khô thấy vững
• Chỉ lo chân chống kiến mà quên cành lá chạm nắp
• Không cố định thùng với giá đỡ

Câu hỏi thường gặp

Kê thấp có sao không?

Dễ bị kiến và hơi ẩm từ nền. Ở Mora Bee mức đang dùng là khoảng một mét trên đất dốc.

Bát nước có sinh muỗi không?

Có nếu để lâu. Thay mỗi tuần, hoặc dùng dầu ăn cũ trong mùa mưa.

Chân gỗ dùng được bao lâu?

Ở vườn ẩm thì một hai mùa là mối ăn. Trụ gạch hoặc bê tông bền hơn nhiều.

Có cần lay thử thùng thường xuyên không?

Trước mùa mưa một lượt và sau mỗi đợt mưa dài ngày. Mỗi tổ chỉ mất vài giây.

Treo thùng thay vì kê có được không?

Được và chống kiến rất tốt, nhưng hạn chế số lượng và khó thao tác khi kiểm tra.