Nhìn bọng mật đầy thì ai cũng muốn lấy hết. Lấy hết thì năm đó được nhiều thật.
Nhưng mật trong tổ không phải phần dư, nó là vốn để đàn sống qua mùa khó.
- Mật trong tổ là dự trữ cho tháng 1 đến tháng 3, không phải phần thừa
- Đàn bị vắt kiệt thường suy rồi mất trong mùa khó
- Thu ít mà đều nhiều năm cho tổng cao hơn thu cạn một lần
- Đàn là tài sản, mật chỉ là hoa lợi
Mật để làm gì
Đàn tích mật cho những ngày không ra ngoài được: mưa dầm, mùa hết hoa, hoặc khi đang nuôi nhiều ấu trùng.
Ở Đắk Nông, quãng tháng 1 đến tháng 3 gần như không có gì ngoài kia. Đàn sống hoàn toàn bằng phần đã tích từ tháng 5 đến tháng 10.
Lấy hết trước quãng đó nghĩa là cắt đúng phần cần nhất. Đàn vẫn sống được vài tuần rồi suy dần, và tới cuối mùa khó thì nhiều đàn không qua nổi.
So sánh hai cách làm
Nhìn qua năm năm chứ đừng nhìn một năm.
| Vắt kiệt | Chừa đủ | |
|---|---|---|
| Năm đầu | Thu nhiều | Thu vừa phải |
| Sau mùa khó | Đàn suy nặng, có thể mất | Đàn qua được |
| Năm thứ hai | Phải gây lại hoặc mua bù | Thu bình thường |
| Khả năng tách đàn | Không có | Có, tăng số tổ |
| Sau năm năm | Số tổ ít, tổng mật thấp | Số tổ tăng, tổng mật cao hơn |
| Công sức | Nhiều, vì hay phải gây lại | Ít hơn, đàn tự ổn định |
Dấu hiệu đàn bị lấy quá tay
Ngay sau khi thu thì chưa thấy gì. Vấn đề lộ ra khi vào tháng 1 đến tháng 3.
Lượt ong ra vào giảm mạnh dù trời nắng. Ong về ít mang phấn. Chúa giảm đẻ, quân hao dần.
Nặng hơn thì thấy ong thợ kéo ấu trùng ra ngoài.
Khoảng cách vài tháng giữa nguyên nhân và hậu quả là lý do nhiều người không nối được hai chuyện với nhau.
Cách nghĩ ở Mora Bee
Trại giữ nguyên tắc mỗi mẻ mật gắn với một mùa hoa cụ thể, không trộn để bán quanh năm.
Nguyên tắc là thà bỏ một đợt thu còn hơn để một đàn suy.
Với đàn nào còn nghi ngờ thì để nguyên năm đó. Sang năm đàn khoẻ hơn thì thu được nhiều hơn.
Cách nghĩ này cũng thay đổi luôn cách bán hàng. Khi khách hỏi vì sao mật ít và đắt, câu trả lời rõ ràng: vì trại không vắt kiệt đàn. Người mua hiểu chuyện thường quý điều đó, và họ quay lại năm sau.
Khi người bán hứa sản lượng cao
Con số đẹp thường tính theo cách thu cạn. Nghe hấp dẫn nhưng làm theo là mất đàn.
Nên hỏi lại: con số đó thu theo cách nào, đàn sau đó ra sao vào mùa khó.
Người nuôi thật trả lời dè dặt hơn nhiều, vì họ biết mỗi vườn mỗi khác và năm nào cũng có bất ngờ.
Đó cũng là cách phân biệt người nuôi thật với người bán hàng.
Người mua cũng nên nghĩ theo hướng đó khi chọn nơi mua tổ. Trại nào nói thẳng rằng sản lượng thấp và phụ thuộc mùa thì thường cũng là trại chăm đàn tử tế, vì hai chuyện này đi cùng nhau: chỉ ai không vắt kiệt đàn mới dám nói con số thật.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Thu hết vì nghĩ mật để lâu trong tổ sẽ hỏng
- Thu sát tháng 1 đến tháng 3
- Thu mật từ đàn mới tách trong năm đầu
Câu hỏi thường gặp
Mật để trong tổ lâu có hỏng không?
Không. Trong bọng kín mật giữ được rất lâu.
Đàn bị vắt kiệt có cứu được không?
Cho ăn đều và để yên thì nhiều đàn qua được, nhưng mất cả năm để hồi.
Thu ít thì bao giờ mới có mật bán?
Khi số tổ tăng lên. Đó là lý do nên ưu tiên giữ đàn để còn tách.
Người mua tổ hứa sản lượng cao có phải họ vắt kiệt không?
Nhiều trường hợp là vậy. Nên hỏi lại họ thu theo cách nào.
Ở Mora Bee nguyên tắc là gì?
Thà bỏ một đợt thu còn hơn để một đàn suy.