Mùa mưa là mùa nhiều hoa nhất, nhưng cũng có những đợt mưa dầm cả tuần không tạnh.
Lúc đó ngoài kia đầy hoa mà ong không ra được. Đàn sống bằng dự trữ, giống như đang giữa mùa khô.
- Mưa vài ngày thì đàn vẫn ổn nếu tổ khô ráo
- Mưa dầm cả tuần trở lên mới đáng lo
- Ẩm tích trong thùng hại hơn chuyện đói vài ngày
- Che chắn tốt quan trọng hơn cho ăn
Đàn xoay xở thế nào khi mưa
Ong dú không ra ngoài khi mưa hoặc ngay sau mưa khi lá còn ướt. Chúng ở trong tổ và ăn vào dự trữ.
Với đàn khoẻ có dự trữ dày thì vài ngày mưa không thành vấn đề. Tạnh là ra ngay và bù lại rất nhanh, vì sau mưa hoa nở nhiều.
Với đàn mỏng, nhất là tổ mới tách hoặc mới chuyển về, thì một tuần mưa dầm đã đủ làm dự trữ cạn.
Ở Đắk Nông vào tháng 5 đến tháng 10, những đợt mưa dài ngày là chuyện thường nên phải tính trước.
Điều đáng lo hơn chuyện đói
Không phải chuyện ong nhịn ăn vài ngày, mà là ẩm tích trong thùng.
Mưa dầm làm độ ẩm quanh tổ cao liên tục. Hơi ẩm vào thùng làm sáp mềm, bọng dễ nứt, phấn dự trữ lên mốc.
Dấu hiệu: mở thùng thấy mặt trong nắp đọng nước, có vệt mốc ở góc, mùi bên trong ngai ngái chứ không thơm chua như bình thường.
Ở Đắk Nông thì mùa hoa rừng ngắn nên sản lượng mỗi năm chênh nhau rất nhiều, nên chuyện chống ẩm càng phải làm kỹ.
| Thời gian mưa | Với đàn khoẻ | Với đàn mỏng |
|---|---|---|
| Một hai ngày | Không sao | Không sao |
| Ba tới năm ngày | Ăn vào dự trữ, tạnh là bù | Bắt đầu hao |
| Một tuần | Vẫn ổn nếu tổ khô | Cần theo dõi kỹ |
| Trên một tuần | Cần kiểm ẩm mốc | Có thể phải cho ăn |
| Mưa kèm gió mạnh | Rủi ro đổ thùng | Rủi ro đổ thùng |
Chuẩn bị trước mùa mưa
Mái che đặt cách nắp thùng vài phân, rộng hơn thùng mỗi bên một gang để nước không tạt vào cửa tổ.
Kê khoảng một mét trên đất dốc và giữ thoáng dưới gầm để hơi ẩm từ nền không bốc lên.
Khơi rãnh thoát nước quanh khu đặt tổ, tránh đọng nước.
Gia cố chống đổ: chân có đế rộng, thùng cố định với giá.
Ở Mora Bee, bốn việc này được làm một lượt vào đầu tháng 5 đến tháng 10, mất một buổi cho cả trại.
Sau đợt mưa dài
Đi một vòng kiểm tra, đây là ngoại lệ so với nguyên tắc hạn chế mở thùng.
Xem thùng có nghiêng không, chân có lún không, nước có đọng quanh chân không.
Nếu nghi ẩm thì mở nắp xem mặt trong. Có đọng nước thì lau khô, để hé một lúc vào ngày nắng rồi đóng lại.
Đừng để hé qua đêm và đừng lau chùi bên trong. Đàn tự dọn giỏi hơn mình.
Nếu thấy gỗ ở đáy thùng mềm ra vì ngấm nước lâu ngày thì nên tính chuyện chuyển đàn sang thùng khác vào đầu mùa nắng. Gỗ đã ngấm thì mùa sau lại mốc tiếp, có lau khô cũng chỉ giải quyết tạm thời.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Che kín thùng khi mưa làm bí hơi
- Cho ăn ngay khi thấy mưa vài ngày
- Bỏ qua gia cố chống đổ trước mùa mưa
Câu hỏi thường gặp
Mưa mấy ngày thì cần cho ăn?
Đàn khoẻ thì thường không cần dù mưa cả tuần. Chỉ cho ăn khi thấy dấu hiệu đói rõ.
Có nên che kín thùng khi mưa không?
Không. Che kín làm bí hơi, ẩm bên trong còn hại hơn.
Mưa có làm hỏng mật trong tổ không?
Không, mật nằm trong bọng kín. Chỉ lo khi thùng bị dột hoặc ẩm kéo dài.
Sau mưa bao lâu thì ong ra lại?
Ngay khi tạnh và lá khô, thường trong vòng vài giờ nếu có nắng.
Thu mật mùa mưa được không?
Hạn chế. Mật thu mùa mưa mang nhiều nước hơn, dễ lên men.