Thu mật là phần vui. Lọc và đóng chai là phần dễ làm ẩu, mà hỏng thì hỏng nguyên mẻ chứ không phải một chai.
Cái quyết định không phải dụng cụ đắt tiền, mà là thời gian và độ khô.
- Lọc trong ngày, đừng để mật ngâm cùng sáp vụn qua đêm
- Để lắng vài giờ nơi mát trước khi đóng chai
- Chai phải khô tuyệt đối, còn một giọt nước là hỏng cả chai
- Đóng nắp khi mật đã nguội hẳn
Vì sao không được để lâu
Mật ong dú có men vi sinh sống sẵn trong đó. Khi còn nằm trong bọng sáp kín thì men hoạt động chậm và ổn định.
Lấy ra ngoài là mọi thứ đổi. Mật tiếp xúc không khí, lẫn sáp vụn, phấn và xác ong. Đám tạp chất này là thức ăn cho men.
Ở Đắk Nông nhiệt độ ban ngày cao, để mật thô qua đêm là sáng hôm sau đã thấy sủi bọt.
Nguyên tắc đơn giản: lấy ra hôm nào lọc hôm đó.
Nhịp thời gian hợp lý
Tính từ lúc lấy bọng mật ra khỏi thùng.
| Mốc | Việc | Lưu ý |
|---|---|---|
| Trong giờ đầu | Tách bọng, chắt mật thô | Làm trong bóng mát |
| Một tới hai giờ | Lọc qua rây mịn | Không ép mạnh, để mật tự chảy |
| Vài giờ sau | Để lắng nơi mát | Bọt và vụn nổi lên trên, hớt bỏ |
| Cuối ngày | Đóng chai | Chai khô hoàn toàn, mật đã nguội |
| Sau đó | Cất chỗ mát | Tránh nắng chiếu, không để gần bếp |
Lọc thế nào cho vừa
Lọc quá kỹ bằng vải nhiều lớp thì mật trong đẹp nhưng mất phần phấn hoa lẫn trong đó, mà nhiều khách lại thích chính phần này.
Lọc quá thô thì còn vụn sáp, để lâu vụn nổi lên trên trông như mốc.
Mức vừa là rây lưới mịn, đủ giữ vụn sáp và xác ong, cho phấn mịn lọt qua. Sau đó để lắng rồi hớt lớp bọt trên mặt.
Không ép, không vắt. Ép ra thêm được ít mật nhưng kéo theo nhiều tạp chất, mẻ mật xuống chất ngay.
Chuyện cái chai
Đây là chỗ hay hỏng nhất mà ít ai ngờ.
Chai rửa xong tráng nước sôi rồi úp cho ráo, nhìn thì khô nhưng trong cổ chai vẫn còn hơi nước đọng.
Vài giọt nước đó pha loãng lớp mật sát thành, tạo điều kiện cho men bùng lên.
Cách chắc là úp chai chỗ thoáng cả ngày, hoặc phơi nắng cho khô hẳn rồi để nguội mới rót. Nắp cũng phải khô.
Chai thuỷ tinh miệng nhỏ tốt hơn miệng rộng, vì ít không khí tiếp xúc bề mặt mật.
Dán nhãn và ghi lô
Việc nhỏ mà về sau đỡ rất nhiều. Mỗi mẻ ghi ngày thu, tổ nào hoặc khu nào, mùa hoa gì.
Khi khách phản hồi chai này ngon hơn chai kia, mình lần lại được là do mùa nào, đàn nào.
Sau vài năm là biết khu vườn nào cho mật hợp khẩu vị khách nhất.
Ở Mora Bee, mỗi mẻ đều ghi ngày thu và khu vực đặt tổ, vừa để quản lý vừa để trả lời khách khi họ hỏi.
Nhãn không cần cầu kỳ. Một mẩu giấy dán ngoài chai ghi tháng thu và mã khu là đủ cho việc quản lý nội bộ. Còn nhãn bán ra thì thêm tên trại và cách bảo quản, vậy là xong.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Để mật thô qua đêm rồi hôm sau mới lọc
- Rót mật vào chai vừa tráng nước sôi còn ẩm
- Ép vắt phần sáp để lấy thêm mật
Câu hỏi thường gặp
Có cần đun mật cho khỏi lên men không?
Không nên. Đun làm mất phần lớn thứ quý trong mật và đổi vị.
Lọc bằng vải màn được không?
Được nếu vải sạch và khô, nhưng vải nhiều lớp sẽ giữ lại cả phấn mịn.
Mật đóng chai xong nên để tủ lạnh không?
Không bắt buộc. Chỗ mát tránh nắng là đủ.
Bọt nổi lên sau vài ngày có sao không?
Một lớp bọt mỏng là bình thường, hớt bỏ được.
Chai thuỷ tinh hay chai nhựa?
Thuỷ tinh tốt hơn: không ám mùi, dễ làm khô, nhìn rõ mật.