Người nuôi lâu năm không nhìn đàn ong để quyết định làm gì. Họ nhìn lịch hoa.
Đàn mạnh hay yếu phần lớn do ngoài kia có gì ăn, chứ không do mình chăm giỏi tới đâu.
- Mùa rộ ở Đắk Nông rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 10
- Quãng trống nặng nhất là tháng 1 đến tháng 3
- Tách đàn và thu mật đều nên bám theo lịch này
- Mốc thời gian xê dịch theo năm nên phải tự ghi lại
Nhịp chung trong năm
Ở Đắk Nông, mùa mưa kéo dài tháng 5 đến tháng 10, mùa khô tháng 11 đến tháng 4. Nhưng nhịp hoa không trùng khít nhịp mưa.
Đầu mùa mưa là lúc bùng nổ: cỏ dại, cây bụi, hoa vườn cùng nở. Cuối mùa mưa vẫn còn đều.
Sang mùa khô thì tuỳ nơi. Chỗ có hoa rừng tự nhiên và cà phê thì còn, chỗ trồng thuần một loại cây thì gần như trắng.
Ở Mora Bee, cả năm được chia theo nhịp này chứ không theo lịch dương.
Bảng lịch cả năm
Khung chung, năm nào thời tiết bất thường thì dịch theo.
| Giai đoạn | Nguồn hoa | Đàn ong | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Đầu tháng 5 đến tháng 10 | Cỏ dại, cây bụi bung lên | Hồi nhanh | Kiểm tra, gia cố |
| Giữa tháng 5 đến tháng 10 | hoa rừng tự nhiên, cà phê, hoa dại | Lên mạnh nhất | Tách đàn |
| Cuối tháng 5 đến tháng 10 | Thưa dần | Dự trữ dày | Thu mật |
| Đầu tháng 11 đến tháng 4 | muồng nếu có | Ổn định | Chống kiến, che nắng |
| tháng 1 đến tháng 3 | Rất ít | Ăn vào dự trữ | Không đụng tới đàn |
| Cuối tháng 11 đến tháng 4 | Chớm có trở lại | Bắt đầu hồi | Chuẩn bị mùa mới |
Quãng trống trong năm
Ở Đắk Nông, quãng đáng lo là tháng 1 đến tháng 3, khi mùa hoa rừng ngắn nên sản lượng mỗi năm chênh nhau rất nhiều.
Đàn không chết nhưng chững lại. Chúa giảm đẻ, quân hao dần, dự trữ vơi.
Đây là lúc nhiều người sốt ruột nên mở thùng kiểm tra liên tục, càng làm đàn đuối thêm.
Việc đúng là để yên và bảo đảm chống kiến, vì đây cũng là mùa kiến hoạt động mạnh nhất do nguồn ăn ngoài tự nhiên cạn.
Dùng lịch để sắp việc
Có lịch thì mọi việc tự vào đúng chỗ.
Tách đàn: giữa tháng 5 đến tháng 10, khi nguồn hoa dồi dào và đàn còn nhiều tháng để gây dựng trước mùa khó.
Thu mật: cuối mùa mưa, sau khi đợt hoa lớn đã qua và mật đã già trong bọng.
Gia cố, tỉa cành, kiểm tổng thể: đầu mùa mưa, trước khi có mưa lớn.
Trồng bổ sung: đầu mùa mưa để kịp có hoa vào tháng 1 đến tháng 3 năm sau.
Tự ghi lịch cho vườn mình
Bảng trên là khung chung của vùng, còn vườn nhà anh có thể lệch cả tháng.
Cách làm đơn giản: mỗi tuần ghi một dòng, cây gì đang nở, ong về có mang phấn không, màu phấn gì.
Ghi một năm là có lịch riêng, chính xác hơn mọi bảng tham khảo.
Ở Mora Bee, cuốn sổ này còn dùng để đối chiếu năm nay với năm ngoái. Năm nào mưa sớm, năm nào khô dài, nhìn lại là biết vì sao sản lượng chênh.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Tách đàn sát tháng 1 đến tháng 3 vì thấy đàn còn mạnh
- Thu mật cạn vào cuối mùa mưa, không chừa dự trữ
- Bám lịch dương thay vì nhìn hoa thật ngoài vườn
Câu hỏi thường gặp
Quãng thiếu hoa kéo dài bao lâu?
Thường vài tuần tới vài tháng, tập trung vào tháng 1 đến tháng 3. Năm khô kéo dài thì lâu hơn.
Có nên chuyển tổ theo mùa hoa không?
Với ong dú thì thường không đáng. Chúng bay hẹp, quen chỗ, dời đi dời lại dễ suy.
Làm sao biết mùa hoa sắp tới?
Để ý nụ trên cây quanh nhà và ghi lại mốc từ những năm trước.
Mùa mưa nhiều hoa thì có nên thu mật luôn không?
Nên đợi cuối mùa, khi mật đã già trong bọng và đàn đã tích đủ dự trữ.
Ở Mora Bee mùa rộ là khi nào?
Khoảng tháng 5 đến tháng 10, với đợt lớn nhất từ hoa rừng tự nhiên và cà phê.