Phần lớn đàn hỏng trong tháng đầu, và phần lớn không phải do đàn yếu mà do người mới lo quá nên can thiệp nhiều.
Hai tuần đầu chỉ cần làm đúng vài việc, còn lại là để yên.
- Mở cửa tổ ngay khi đặt xong, đừng để qua đêm
- Đặt luôn vào vị trí cố định, không đặt tạm
- Không mở thùng, không cho ăn trong tuần đầu
- Kiểm chân chống kiến ngay từ ngày đầu
Ngày đầu tiên
Chuẩn bị chỗ đặt xong trước khi tổ về: giá kê khoảng một mét trên đất dốc, chân chống kiến, mái che.
Mở cửa tổ ngay khi đặt xong, đừng để qua đêm rồi mới mở. Đàn cần thoát nhiệt và cần ra ngoài định vị.
Đặt luôn vào vị trí cố định, đừng đặt tạm rồi hôm sau dời. Ong dú định vị theo cảnh quan quanh tổ, dời lần nữa là chúng phải học lại từ đầu.
Ngày đầu ong sẽ bay vòng vòng trước cửa, đó là bình thường. Đừng đứng che, đừng khua động.
Lịch hai tuần đầu
Ít việc hơn người ta tưởng.
| Thời điểm | Nên làm | Không nên |
|---|---|---|
| Ngày 1 | Đặt cố định, mở cửa tổ | Đặt tạm rồi dời |
| Ngày 2–3 | Đứng xa nhìn cửa tổ | Mở thùng xem bên trong |
| Tuần 1 | Kiểm chân chống kiến | Cho ăn, thu mật |
| Tuần 2 | Nhìn phấn ở chân ong về | Dời tổ, tách đàn |
| Sau 2 tuần | Mở kiểm tra nếu cần | Kết luận vội về sức đàn |
Dấu hiệu tốt và xấu
Dấu hiệu tốt: sang ngày thứ hai thứ ba đã có ong bay ra xa, và tới cuối tuần đầu thì bắt đầu thấy con mang phấn về.
Dấu hiệu xấu: ong bò lổm ngổm quanh thùng không bay lên được, hoặc xác ong nằm nhiều trước cửa. Đó là đàn đã bị sốc nặng hoặc dính nóng trên đường.
Nếu thấy dấu hiệu xấu thì báo người bán ngay trong ngày, kèm ảnh. Để lâu thì khó phân định nguyên nhân.
Qua được tuần đầu thì phần lớn là ổn. Từ đó chăm như tổ bình thường.
Ba việc không nên làm
Không mở thùng. Đàn đang sắp xếp lại sau chuyến đi, mở ra là làm chậm thêm.
Không cho ăn. Đàn có sẵn dự trữ trong tổ. Cho ăn ngay còn dễ hút kiến tới.
Không dời tổ. Dù thấy chỗ đặt chưa ưng thì cũng chờ qua tháng đầu, và dời một lần cho dứt điểm.
Ở Mora Bee, khách mua tổ đều được dặn ba điều này trước khi mang tổ về, vì đó là nguyên nhân của phần lớn sự cố tháng đầu.
Sau tháng đầu
Từ tuần thứ ba có thể mở thùng kiểm tra một lần nếu muốn, nhưng không bắt buộc.
Việc nên duy trì đều là kiểm chân chống kiến mỗi tuần và nhìn cửa tổ vài phút.
Không thu mật trong năm đầu. Đàn đang gây dựng ở chỗ mới, lấy đi là kéo lùi.
Không tách đàn cho tới khi đã qua trọn một năm và thấy đàn thật sự dư sức.
Một mốc đáng nhớ: qua được tháng 1 đến tháng 3 đầu tiên ở vườn mới thì coi như đàn đã thật sự thuộc về chỗ đó. Trước mốc đó thì mọi đánh giá về sức đàn đều còn sớm, vì đàn vẫn đang thích nghi.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Mở thùng xem bên trong ngay khi vừa đặt tổ
- Đặt tạm một chỗ rồi hôm sau mới dời tới chỗ chính
- Cho ăn ngay vì sợ đàn đói sau chuyến đi
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì đàn quen chỗ mới?
Khoảng một tuần để định vị, vài tuần để hoạt động ổn định như cũ.
Có cần cho ăn sau khi nhận tổ không?
Thường không. Đàn có sẵn dự trữ. Chỉ cho ăn nếu thấy dấu hiệu đói rõ.
Ong bay mất sau khi thả thì sao?
Vài con lạc là bình thường. Cả đàn bỏ đi thì hiếm, thường do chỗ đặt quá nóng hoặc quá động.
Khi nào thu mật được từ tổ mới mua?
Thường phải qua ít nhất một năm để đàn ổn định và gây dự trữ.
Đàn có vấn đề trong tuần đầu thì báo ai?
Báo người bán ngay trong ngày kèm ảnh. Trại nghiêm túc sẽ hỗ trợ.